Grupla Psikolojik Danışmanlık Nedir ve Faydaları Nelerdir?

Toplumun ve pek çok kültürün önemli bir parçasıdır gruplar. İnsanlar yaşamları boyunca bir arada olmaya, birbirlerine destek olmaya ve birlikte çalışmaya ihtiyaç duymuşlardır. İnsanın doğasının bir parçası olan başkaları tarafından kabul edilme, destek görme ve bir gruba ait olma gibi gereksinimler grupların önemini artırmıştır. Bilinmektedir ki birey ancak diğer insanlarla ilişkiye girdiği ve sürdürebildiği ölçüde kendi benliğini de geliştirip olgunlaşabilir.

Dünyaya geldiğimiz andan itibaren kendiliğinden oluşan veya sonradan gönüllü olarak içerisinde bulunduğumuz çeşitli gruplara katılırız. Mesela doğduğumuzda anne-baba ya da diğer akrabalarının da içerisinde bulunduğu bir aile grubuna adım atarak ilk grubumuza dâhil oluruz. Büyüdükçe daha çok akran grupları, okul yaşantımızda veya çalıştığımız yerdeki arkadaş grupları gibi gruplara dâhil oluruz. Tüm bu grupların sağladığı ortak nokta; iletişimi ve etkileşimi artırması, kişisel paylaşımlarda bulunmamıza olanak sağlamasıdır.

Peki grupla psikolojik danışmanlık nedir ve bu gruplardan farkı nedir?

Psikolojik danışma gruplarının en öncelikli farkı, iyileştirici özelliğidir. Grupla psikolojik danışma; yetkin bir uzman liderliğinde oluşturulmuş güvenli bir grup ortamında bireyin duygularını, düşüncelerini, geleceğe dair beklentilerini ve yaşantılarını paylaşarak deneyimlerini birbirlerine aktardıkları bir süreçtir.

Grup üyelerinin kendi güçlü ve zayıf yanlarını içtenlikle kabul etmesini; lider ve üyeler arasında anlamlı bir ilişki oluşturmayı sağlayan, birbirlerine yardım etme noktasında cesaretlendirerek iş birliğine teşvik eden, problem çözme konusunda adım atması için yönlendiren, çatışmaları üzerinde etkin bir şekilde çalışmasını sağlayan; hem grubun hem de üyenin sürekli gelişiminin lider tarafından izlenmesiyle sürecin devam ettiği, üyelerin kendilerine dair farkındalıklarının artmasının desteklendiği uygulamalardır.

Psikolojik danışmanlık hizmeti bilindiği gibi bireysel olarak verilebileceği gibi grup şeklinde oturumlarda etkileşim ve iletişim desteğiyle de verilebilir. Bireysel psikolojik danışmanlıktan farklı olarak bir grup danışana aynı anda ve aynı süredeki oturumlarla destek sağlanır. Kişinin yaşamış olduğu sıkıntılı durumların ve çatışmaların bazen bire bir destek alarak ilerleyebilmesi mümkünse de bazen de grupla birlikte kişinin o problem üzerinde grup dinamiği ve etkileşimi sayesinde daha kolay ilerleyebildiği ve çözüm bulabildiği görülmektedir. Bu; kişinin rahatsız olduğu durumuna, çözmeye çalıştığı sorununa ve kişilik yapısının uygunluğuna göre de değişebilmektedir.

Elbette gruba gelen üyelerin daha kişisel sorunları olabilir; ancak pek çok sorunun çıkış sebebi kişiler arası ilişkilerden kaynaklanmaktadır. Grupla psikolojik danışmanlığın temelinde de kişiler arası yaklaşım yatmaktadır.

Psikolojik danışma gruplarının odak noktası, bireyin kendine yönelik farkındalığını artırmak olduğu gibi başkaları ile ilgili de farkındalığının artmasını sağlamaktır. Bu da bireye; gerçekleştirmek istediği değişiklikleri daha iyi anlamasına, daha gerçekçi bir bakış açısı kazanmasına ve yapmak istediklerini uygulamasına yönelik destek olacak yeni beceriler kazandırır.

Grupla psikolojik danışmanlığın ne gibi faydaları vardır?

Diğer üyelerden alınan geri bildirimlerin olumlu etkisi. Gruplarda birden fazla kişiden alınan yorumlar ve tepkiler neticesinde üyeler kendi tutumlarının daha iyi farkına vararak yenilenebilmekte ve birçok yeni davranış öğrenebilmektedir. İletişimin gruplarda özel olmasının sebeplerinden biri de geri bildirimin gücünün ortaya çıkmasını sağlamasıdır.

Yeni davranışları öğrenme ve uygulama imkânı sunması. Grup, üyeler için rahat ve güven verici bir ortam sunduğundan; daha önce kabul görmeme, dışlanma endişesi ve yargılanma kaygısından dolayı deneyemediği birçok şeyi deneyimleme olanağı sunar. Yalom (1995), gruplar için “sosyal kozmos” kavramını kullanmış; iyileştirici duygusal yaşantının, başkaları ile ilişki kurarken yaşanan gerginliğin güvenli ve dürüst bir ortamda ortaya çıkması sonucunda mümkün olacağını vurgulamıştır.

Yalnız olunmadığı duygusunu vermesi. Grup üyelerinin yeni bir gruba dâhil olduklarında benlik saygılarının daha düşük olmasının sebeplerinden biri, yaşadıkları sıkıntıların sadece kendilerinde olduğunu düşünmelerinden kaynaklanır. Grup içerisinde aynı ve benzer sıkıntılar yaşayan üyeleri gördükçe ve başka sıkıntıların da olabileceğini fark ettikçe hissettikleri, yalnız olmadıklarına dair duygu grubun faydalarından biridir.

Güven ve rahatlık hissi vermesi. Bazı danışanlar bire bir danışma seanslarından ziyade grup ortamında kendilerini daha rahat hissettiklerini ifade ederler. Bunun sebebi, kişinin bire birdeki gibi tek ilgi odağının kendisi olmamasının verdiği rahatlıktır. Aynı anda tüm grup üyelerinin konuşması ve dikkat çekmesi mümkün olmadığından gruplarda kendilerini daha rahat hissederler.

Aynı anda birden fazla kişiye yardım sağlaması. Bireylerin psikolojik destek ve yardıma ulaşmaları noktasında ekonomik bir yöntemdir.

Bu faydalarının yanı sıra bilinmelidir ki grupların sunduğu yararlar; grup üyelerinin değişime olan isteklerine, hazır bulunurluklarına, özel beklentilerine ve grup liderinin yönetmedeki yeterliliğine de bağlıdır.

Bununla birlikte Yalom’un (1995) belirlediği, iyileştirici gruplarda farklı ölçülerde de olsa olmasını beklediği faktörler on bir başlıkta toplanır: grubun uyumu, evrensellik, bilgilendirme ve rehberlik etme, umut aşılama, duygusal boşalım (katarsis), başkalarını düşünme, kişiler arası etkileşimi öğrenme, izleyerek öğrenme, varoluşsal faktörler, sosyalleşme tekniklerinin geliştirilmesi ve temel aile deneyimlerinin düzeltilerek yeniden yaşanması.